Spraak en taal: Het perspectief van een audioloog

Hoewel logopedisten en audiologen zeker verschillende rollen vervullen, werken ze vaak nauw samen om de vooruitgang van je kind te volgen en de therapie waar nodig aan te passen.

Meestal richten logopedisten zich op spraak en taal, en audiologen op het gehoor. Maar wat beide professionals gemeen hebben, is dat ze gespecialiseerd zijn in communicatie.

Spraak, taal en gehoor gaan hand in hand. Daarom adviseren logopedisten meestal een gehooronderzoek voordat ze met logopedie beginnen.

Wat is een audioloog?

Audiologen zijn zorgprofessionals die gehoortesten afnemen en kinderen en volwassenen helpen omgaan met hun gehoorverlies. Deze specialisten zijn opgeleid om gehooronderzoeken in verschillende omgevingen uit te voeren en hoortoestellen aan te meten voor mensen van alle leeftijden.

Een pediatrisch audioloog (kinderaudioloog) verkleint de impact van het gehoorverlies van je kind op de spraak- en taalontwikkeling.

Het gehoorverlies van je kind kan namelijk invloed hebben op verschillende vaardigheden en het zelfs moeilijk maken om dingen te onthouden. Als dit gebeurt, moet je kind meer 'mentale inspanning' leveren bij het verwerken van de informatie die het probeert te horen, vergeleken met leeftijdsgenootjes die goed kunnen horen.

Waarom is het gehoor belangrijk voor spraak en taal?

Dit spreekt waarschijnlijk voor zich, maar om spraak en taal te kunnen ontwikkelen, moet je eerst de spraak en taal om je heen kunnen horen. Deze video vat het heel goed samen:

https://www.youtube.com/watch?v=UAwIY4orbK0&feature=youtu.be

Dit betekent dat gehoorverlies een duidelijk nadelig effect kan hebben op de spraak- en taalontwikkeling van je kind. De mate van deze invloed hangt af van het type en de ernst van het gehoorverlies van je kind.

Soorten gehoorverlies

Het menselijk oor bestaat uit drie delen (het buitenoor, het middenoor en het binnenoor), en het type gehoorverlies van je kind hangt af van welk deel van het oor is aangedaan:

• Geleidingsgehoorverlies (conductief gehoorverlies): Dit wordt meestal veroorzaakt doordat iets de doorgang van het geluid door het oor van je kind blokkeert, waardoor het geluid moeilijk doordringt.

Dit is het meest voorkomende type gehoorverlies bij kinderen, vaak veroorzaakt door terugkerende oorontstekingen.

• Perceptief gehoorverlies (sensorineuraal gehoorverlies): Dit wordt meestal veroorzaakt door schade aan het gehoororgaan (het 'slakkenhuis') of de gehoorzenuw, die het geluid van het oor naar de hersenen stuurt om het te begrijpen.

Helaas kan dit type gehoorverlies meestal niet worden 'hersteld' en is er ondersteunende hulp nodig, zoals het dragen van hoortoestellen.

• Gemengd gehoorverlies: Dit ontstaat wanneer je kind tegelijkertijd te maken heeft met geleidingsgehoorverlies én perceptief gehoorverlies.

Gradaties van gehoorverlies

Wanneer een audioloog het heeft over de gradatie van gehoorverlies, bedoelt die hoe ernstig het gehoorverlies is en hoeveel moeite je kind heeft met horen.

Licht gehoorverlies:

• Moeite met het verstaan van mensen die zacht praten
• Moeite met het verstaan van mensen als er veel achtergrondgeluid is
• Kan tot wel 50% van de gesprekken in de klas missen
• Moeite met het horen en uitspreken van medeklinkers

Matig gehoorverlies:

• Taalproblemen, waaronder een beperkte woordenschat en een vertraagde ontwikkeling van grammatica en zinsbouw
• Kan moeite hebben met de spraakproductie
• De stem kan wat vlak of toonloos klinken

Matig tot ernstig gehoorverlies:

• Gesprekken moeten erg luid worden gevoerd om verstaanbaar te zijn
• Duidelijke problemen met verbale communicatie, vooral in de schoolomgeving
• Vertraagde spraak- en taalontwikkeling
• De spraak is grotendeels onverstaanbaar
• Vlakke, toonloze stem

Ernstig gehoorverlies:

• Kan alleen bepaalde geluiden heel dichtbij herkennen
• Kan klinkers wel onderscheiden, maar medeklinkers niet
• Spraak en taal ontwikkelen zich niet vanzelf
• Zeer ernstige spraak- en taalachterstand

Zeer ernstig tot diep gehoorverlies:

• Reageert meer op trillingen dan op geluid
• Spraak en taal ontwikkelen zich niet vanzelf

Kortom: hoe groter het gehoorverlies, hoe groter de kans dat je kind een spraak- en taalachterstand oploopt.

Bovendien kan gehoorverlies de sociale en emotionele ontwikkeling van je kind beïnvloeden en zelfs een belemmering vormen voor het leren zodra het naar school gaat.

Hoe werken logopedisten en audiologen samen?

Logopedisten en audiologen hebben voortdurend contact wanneer ze samenwerken om je kind te helpen. Als een logopedist vermoedt dat je kind gehoorverlies heeft, zal die je doorverwijzen naar een audioloog. En als een audioloog vermoedt dat je kind een spraak- en taalachterstand heeft, verwijst die je door naar een logopedist.

De voornaamste rol van de audioloog is kinderen en hun gezinnen te helpen communiceren door:

• Een gehoortest af te nemen om te bepalen of er sprake is van gehoorverlies. Als dat zo is, stelt de audioloog vast hoe ernstig het is en welk deel van het oor de oorzaak is.
• Kinderen en hun gezin inzicht te geven in manieren om ermee om te gaan en methoden aan te reiken waarmee een kind met gehoorverlies kan communiceren.
• Samen met kinderen en gezinnen het beste hoorhulpmiddel te kiezen om de communicatie te ondersteunen.
• Het hoorhulpmiddel zo in te stellen dat kinderen zo goed mogelijk nieuwe woorden en geluiden kunnen horen.

De voornaamste rol van de logopedist is kinderen en hun gezinnen te helpen communiceren door:

• Kinderen en hun gezin te helpen begrijpen welke invloed het gehoorverlies heeft op het leren communiceren.
• Kinderen en ouders technieken te leren die helpen bij het luisteren en praten.
• Logopedie en hoortrainingssessies te verzorgen om kinderen en hun gezin te leren communiceren, rekening houdend met het type en de ernst van het gehoorverlies.
• Kinderen en hun gezin te helpen om anderen uitleg te geven over gehoorverlies en hoe dit de communicatie kan beïnvloeden.

Uiteindelijk hebben audiologen een enorme impact op de kinderen die ze behandelen. We hebben allemaal taal nodig om te kunnen 'denken', en dat denken gaat veel gemakkelijker als je je gesproken taal kunt ontwikkelen door de spraak van de mensen om je heen te horen.

Het is aan logopedisten en audiologen om samen te werken, zodat kinderen met gehoorverlies hun volledige potentieel kunnen benutten.

Zo kan Speech Blubs helpen

Speech Blubs maakt gebruik van leuke, door logopedisten goedgekeurde activiteiten om de spraak en taal van je kind te stimuleren. De app bevat zelfs een gratis screeningstool die kan helpen ontdekken of je kind mogelijk gehoorverlies heeft.

De app maakt gebruik van videomodellering, gezichtsfilters en spraakherkenning om je kind te helpen leren, en is bijzonder waardevol voor kinderen met gehoorverlies. Kinderen met gehoorverlies zijn namelijk vaak visueel ingesteld. Het kunnen kijken naar 'expert'-kinderen om hun klanken en woorden na te bootsen, is dan ook dé sleutel om hun leerpotentieel te ontgrendelen.

Voor kinderen met gehoorverlies is het niet voldoende om simpelweg naar pratende mensen te kijken; ze hebben ook een rustige, prikkelarme omgeving nodig waarin ze op hun eigen tempo kunnen leren via leuke en leerzame activiteiten. En precies die zelfstandigheid biedt Speech Blubs!

We zijn er zeker van dat Speech Blubs je kind zal helpen om beter, sneller en met meer zelfvertrouwen te praten.