Wyznaczanie realistycznych celów terapii

Jest to szczególnie ważne, jeśli współpracujesz z logopedą swojego dziecka, ponieważ pozwoli Ci to uważnie obserwować malucha i przekazywać logopedzie konkretne informacje zwrotne, które pomogą dopasować cele terapii logopedycznej.

Kluczem do sukcesu Twojego dziecka jest wyznaczanie realistycznych celów w oparciu o osiągalne oczekiwania. Ten artykuł pokaże Ci, jak to zrobić i jak regularnie modyfikować te cele w zależności od postępów dziecka.

Główny cel logopedii

Twoje dziecko chodzi na logopedię, ale jaki jest jej ostateczny cel? Mówiąc najprościej, głównym celem logopedii jest poprawa komunikacji Twojego dziecka. Jednak to, „jak” i „dlaczego” będzie przebiegać ten proces, zależy wyłącznie od Twojego malucha i trudności, z którymi się mierzy.

Zauważysz, że cele logopedyczne Twojego dziecka będą prawdopodobnie należeć do jednej lub kilku z poniższych kategorii:

• Poprawa koordynacji i siły mięśni narządów mowy;
• Poprawa płynności mowy, artykulacji oraz znajomości dźwięków;
• Poprawa przetwarzania słuchowego i świadomości fonologicznej;
• Poprawa rozumienia i ekspresji językowej;
• Rozwijanie umiejętności czytania i pisania oraz umiejętności przedszkolnych;
• Wprowadzanie alternatywnych metod komunikacji.

Efekty Twojego dziecka i tempo jego postępów będą całkowicie indywidualne, a wyzwania, przed którymi stanie, bezpośrednio powiązane z jego możliwościami. Dlatego czas trwania logopedii zależy zazwyczaj od:

• Stopnia nasilenia trudności mowy i języka;
• Częstotliwości i regularności wizyt u logopedy;
• Częstotliwości i systematyczności ćwiczeń logopedycznych w domu;
• Innych czynników indywidualnych, takich jak temperament, funkcjonowanie w szkole lub przedszkolu, pewność siebie i samoocena.

Czy wyznaczanie celów jest naprawdę aż tak ważne?

Zdecydowanie tak! Zdolność do wyrażania siebie ma kluczowe znaczenie dla rozwoju i tożsamości Twojego dziecka – tak jak dla każdego z nas. Wyznaczając realistyczne cele logopedyczne, pomożesz swojemu dziecku czerpać wszystkie korzyści płynące ze swobodnej komunikacji, takie jak:

• Płynna mowa
• Lepsza jakość głosu
• Wyraźna mowa
• Umiejętności językowe odpowiednie do wieku
• Zdolność rozumienia oraz wyrażania myśli, pomysłów i uczuć
• Lepsze umiejętności słuchania
• Lepsze przygotowanie do nauki czytania i pisania
• Lepsza gotowość szkolna
• Większa pewność siebie
• Większa samodzielność

Cele SMART to najlepsze cele w logopedii

Zanim zaczniesz wyznaczać cele dopasowane do Twojego dziecka, musisz wiedzieć, że powinny one spełniać zasadę SMART. Oznacza to, że muszą być sprecyzowane, mierzalne, atrakcyjne/osiągalne, realistyczne i terminowe (ang. specific, measurable, achievable, relevant, timely). Jak inaczej sprawdzisz, czy dziecko robi postępy?

S

Sprecyzowany (Specific)

Formułuj jasne i zwięzłe cele

M

Mierzalny (Measurable)

Śledź postępy swojego dziecka

A

Osiągalny (Achievable)

Wyznaczaj ambitne, ale realne do osiągnięcia cele

R

Istotny/Realistyczny (Relevant)

Dobieraj cele do indywidualnych potrzeb terapeutycznych dziecka

T

Określony w czasie (Timely)

Cele muszą mieć wyznaczony realistyczny termin realizacji

Przykłady zawsze najlepiej wszystko wyjaśniają, posłużmy się więc historią Jasia – chłopca z licznymi wadami wymowy, który potrzebuje sporego wsparcia w domu i podczas terapii.

Jedyne, czego pragnie jego mama, to żeby „zaczął dobrze mówić”. Nie wiem, jak Ty, ale to z pewnością nie jest konkretny, realistyczny cel, który pozwoli Jasiowi robić postępy w terapii. Jego mama musi podejść do tego znacznie bardziej precyzyjnie. Najlepszym sposobem, aby rodzice (i logopedzi) pomogli dzieciom osiągać sukcesy i przyspieszyć postępy, jest wyznaczanie celów w metodologii SMART.

Mimo to same założenia SMART bywają czasem zbyt ogólne, dlatego oto niezawodny schemat, z którego mogą korzystać zarówno logopedzi, jak i rodzice, aby zagwarantować dziecku sukces:

1. Zacznij od ustalenia, do kiedy cel ma zostać osiągnięty,
2. Określ konkretny cel,
3. Wskaż, gdzie i kiedy dziecko będzie realizować ten cel,
4. Zdefiniuj, jak zmierzysz postępy dziecka w dążeniu do celu,
5. Określ oczekiwany poziom dokładności,
6. Wybierz rodzaj wsparcia, jakiego będziesz udzielać, pomagając dziecku.

W praktyce wygląda to następująco:

Do (przedział czasu)

Wyznacz datę, do której cel można realistycznie osiągnąć.

Do końca dwóch tygodni logopedii i ćwiczeń w domu.

Jaś będzie (cel)

Nazwij konkretną umiejętność, którą dziecko ma opanować w tym czasie.

Jaś będzie potrafił wymówić głoskę /b/ na początku wyrazów.

W (otoczenie/kontekst)

Określ sytuację, w której cel będzie realizowany i mierzony. Podczas terapii? W domu? W przedszkolu? Spontanicznie?

Na logopedii i podczas ćwiczeń w domu.

Mierzone przez (sposób oceny)

Określ, w jaki sposób będziesz śledzić i mierzyć postępy dziecka.

Mierzone przez logopedę i przeze mnie.

Z (poziom dokładności)

Wskaż, jak wysoka ma być poprawność, aby uznać cel za zrealizowany.

Z dokładnością 80%.

Oraz (wsparcie)

Opisz, jakiej pomocy będzie potrzebować dziecko, aby osiągnąć cel.

Z okazjonalnymi podpowiedziami ze strony logopedy i moimi.

Na koniec tego procesu Twój cel jest gotowy!

Do końca dwóch tygodni logopedii i ćwiczeń w domu Jaś będzie potrafił wymówić głoskę /b/ na początku wyrazów podczas logopedii i ćwiczeń w domu, co zostanie potwierdzone oceną logopedy i moją, z dokładnością 80% oraz przy okazjonalnych podpowiedziach ze strony logopedy i moich.

Pamiętaj…

To sporo informacji do przyswojenia, ale korzyści, jakie odniesie Twoje dziecko, są warte każdego wysiłku. Wprowadzenie celów logopedycznych do codziennego życia w naturalny sposób nadaje sens komunikacji, a Tobie daje szansę na pogłębienie więzi z maluchem i aktywne wspieranie jego rozwoju.

Pamiętaj, że w Speech Blubs zawsze masz sojusznika. Wypróbuj nasze fantastyczne zabawy wspierające komunikację, aby pomóc dziecku osiągnąć wyznaczone cele logopedyczne!