Dil ve Konuşma Terapisi Testleri

Çocuklarının dil ve konuşma hizmetleri için değerlendirilmesi söz konusu olduğunda, çoğu ebeveyn çocuklarının ne tür testlere tabi tutulacağını, ne zaman test yaptırmaları gerektiğini ve bir dil ve konuşma terapistine nasıl ulaşacaklarını öğrenmek ister. Bu blog yazısında, çocuğunuza uygulanabilecek farklı test bataryalarını ayrıntılarıyla ele alacak ve testlerin nasıl ve ne zaman tamamlanması gerektiği konusunu açıklığa kavuşturacağız.

Okul Öncesi Kelime Testi (TOPV)

Okul Öncesi Kelime Testi (TOPV), bir çocuğun konuşmanın tüm ögelerini ve nesneler, olaylar ve deneyimler de dâhil olmak üzere çeşitli temel kavramları temsil eden tekil kelimeleri tanıma ve kullanma becerisini ölçer. Kelimeler, tanıdık kelime ve kavramlardan daha az tanıdık olanlara doğru ilerleyerek zorluk sırasına göre sunulur (wbspublish.com).

TOPV, ifade edici kelime dağarcığı (çocuğunuzun sözlü ve yazılı olarak üretebildikleri) ve alıcı kelime dağarcığı (çocuğunuzun anlayabildiği kelimeler) olarak ikiye ayrılır. TOPV, 2 yaşından 5 yaş 11 aya kadar olan çocuklarda kullanılır. Bu test şu konularda yardımcı olur:

• Sözlü dil bozukluğu olan çocukların belirlenmesi
• Erken dönem anlamsal (semantik) becerilerin değerlendirilmesi
• Alıcı ve ifade edici kelime bilgisinin karşılaştırılması
• Dil müdahalesi sürecindeki gelişimin takip edilmesi
• Bilimsel araştırmaların yürütülmesi

Klinik Dil Esasları Değerlendirmesi (CELF)

Çocuğunuzun yaşına bağlı olarak CELF testinin birkaç farklı versiyonu bulunur. Çocuğunuz hangi yaş grubunda olursa olsun, testin formatı temelde aynıdır. Yönergeler değişebilir ve alt testlerin karmaşıklığı buna göre uyarlanır. Bir dil ve konuşma terapisti olarak uygulamayı en sevdiğim testlerden biridir çünkü bir çocuğun dil becerilerinin her yönünü gerçekten etraflıca inceler. CELF; Kavramlar ve Yönergeleri Takip Etme, Kelime Yapısı, İfade Edici Kelime Dağarcığı, Cümleleri Hatırlama, Cümle Yapısı, Temel Kavramlar, Bağlam İçinde Cümleleri Hatırlama, Kelime Sınıfları ve Fonolojik Farkındalık gibi çocuğun dil becerilerinin derinlemesine değerlendirilmesini sağlayan çeşitli alt testler içerir.

CELF testleri okul öncesi dönemde başlar ve yetişkinliğe kadar devam eder. Test; bir çocuğun/gencin cümle kurma, sözlü bilgileri hatırlama, çok basamaklı yönergeleri izleme veya kelime dağarcığı ile ilgili sorunları varsa uygulanır.

Konuşulan Dili Anlama Değerlendirmesi (CASL)

CASL, dil işleme becerilerini ve bilgisini inceler. Üç yaş kadar küçük çocuklarda kullanılabileceği gibi 21 yaşına kadar olan yetişkinlere de uygulanabilir. Bu testin en güzel yanı; konuşma terapisi hizmetlerine uygunluk, özel eğitime yerleştirme, bir dil gecikmesi veya bozukluğunun olup olmadığını belirleme ya da ikinci dil olarak İngilizce öğrenenlerin dil becerilerini ölçme gibi yönlendirme süreçlerindeki pek çok soruya yanıt vermesidir.

Goldman-Fristoe Artikülasyon Testi (GFTA-3)

GFTA; artikülasyon becerilerini veya başka bir deyişle çocuğunuzun sesleri, heceleri, kelimeleri, cümleleri ve konuşmaları nasıl ürettiğini inceleyen bir testtir. 2 yaşından itibaren 21 yaşına kadar olan bireylerde uygulanabilir.

GFTA'nın en harika yanı, tamamlanmasının yalnızca 15-20 dakika sürmesidir; bu nedenle daha uzun testler için gereken dikkat süresine sahip olamayabilecek küçük çocuklar için mükemmeldir. Çocuğunuz okul çağındaysa ve net konuşamıyorsa, değerlendirmenize büyük olasılıkla GFTA dâhil edilecektir.

Sözlü ve Yazılı Dil Ölçekleri (OWLS)

OWLS, çocuğunuzun dili yazılı olarak ne kadar iyi kullanabildiğini ve sözlü olarak nasıl cümle kurabildiğini inceler. Çocuğunuzun yetenek düzeyine bağlı olarak 40 dakika veya 2 saat sürebilir ve 3 yaşından itibaren çocuklara uygulanabilir; ancak çocukların dili yapılandırabilmelerine ve harfleri yazmaya başlayabilmelerine kadar bu testin uygulanmasını pek tavsiye etmem.

OWLS'ta çocuğunuzdan, dil ve konuşma terapistinin kendisine göstereceği bir resimli ipucuna dayanarak bir hikâyeyi tamamlaması istenir. Hikâyeleri mantıksal bir akışa, iyi bir kelime kullanımına, noktalama/büyük harf kullanımına ve yaşa uygun dilbilgisine sahip olup olmadığı açısından değerlendirilir. Ayrıca verilen kelimelerden (tanımlardan) yola çıkılarak cümleler kurulması da istenir.

Peabody Resimli Kelime Testi (PPVT)

Peabody Resimli Kelime Testi'nin revize edilmiş versiyonu (PPVT-R), "bireyin Standart Amerikan İngilizcesi için alıcı (işitsel) kelime dağarcığını ölçer ve aynı zamanda sözel yetenek veya akademik yatkınlık hakkında hızlı bir tahmin sağlar" (Dunn ve Dunn, 1981). PPVT-R, 2,5 ila 40 yaş arasındaki bireylerde kullanılmak üzere tasarlanmıştır. PPVT-R'nin İngilizce versiyonu, zorluğu giderek artan 175 kelime maddesinden oluşur. Çocuk, testi uygulayan kişinin söylediği bir kelimeyi dinler ve ardından kelimenin anlamını en iyi tanımlayan dört resimden birini seçer.

PPVT'nin ayrıca çocuğun kendisine gösterilen bir resmi adlandırmasını gerektiren ifade edici bir bileşeni de vardır. Bu kelimelerin karmaşıklığı da test ilerledikçe artar.

Gelişimsel Konuşma Apraksisi Tarama Testi (STDAS)

STDAS, bir çocuğun alıcı dil puanlarının ifade edici dil puanlarından daha yüksek olup olmadığını belirlemek için uygulanan bir değerlendirme aracıdır. Bir çocuk ifade edebildiğinden daha fazlasını anlayabiliyorsa, bu durum çocuğun konuşma apraksisine sahip olabileceğinin önemli bir işaretidir. Bu farklılık tespit edilirse, kesin bir tanı koymak için bir dil ve konuşma terapisti çocuğunuza ileri testler uygulayacaktır. Apraksi, bireyin bilinçli konuşma planlarını motor planlara dönüştürme yeteneğini etkileyen, dolayısıyla kısıtlı ve zor konuşmaya yol açan edinilmiş bir oral motor konuşma bozukluğudur. Temelde, zihinlerinde düşündükleri kelimeleri telaffuz edemezler.

STDAS'ın tamamlanması yaklaşık 15 dakika sürer ve 4-12 yaş arası çocuklarda kullanımı uygundur.

Dil Gelişimi Testi (TOLD)

TOLD, CELF testine benzer. Çocuğun dili anlama ve yapılandırma becerisini inceleyen bir testtir. TOLD testleri de belirli yaşlara yöneliktir. Örneğin, küçük çocukları değerlendiren bir TOLD-Primary versiyonu bulunur. TOLD'un ayrıca ergen ve genç yetişkin yaştaki öğrenciler için kullanılabilecek bir sürümü de vardır.

TOLD testi 40 dakika ile 2 saat arasında bir süre alabilir. Test süreleri tamamen çocuğunuzun yetenek düzeyine ve testi zorlaştırabilecek başka bilişsel veya dikkat sorunlarının olup olmamasına bağlıdır.

Bir Dil ve Konuşma Terapistine Ne Zaman Başvurulmalı?

Speech Blubs ekibi olarak, çocuğunuzun konuşma gelişimi için ne zaman yardım almanız gerektiğine dair pek çok blog yazısı kaleme aldık. Daha önce anlatılmış olan bilgileri tekrarlayarak uzun bir açıklamaya girişmek yerine, dil ve konuşma terapisi hizmetleri hakkında bana ulaşan kişilere verdiğim en önemli tavsiye içgüdülerinize güvenmenizdir. Çocuğunuzu en iyi siz tanırsınız. Bir sorun olduğunu düşünüyorsanız destek alın. Bir uzmanın çocuğunuzu değerlendirip size gelişiminin "beklenen düzeyde" olduğunu söylemesi en azından içinizi rahatlatacaktır. Şayet hizmet almaya uygun bulunursa, ihtiyaç duyduğu desteği almış olur.

İçgüdülerinize güvenin. Çocuğunuzu en iyi siz tanırsınız!

Neden Dil ve Konuşma Terapisi?

Bir ebeveyn bize bir çocuğun neden terapiye başlaması gerektiğini sordu. Bir çocuğun destek almasını gerektiren başlıca nedenler şunlardır:

1. Konuşma/iletişim kurmada gecikme
2. Konuşmanın akranlar, aile üyeleri ve arkadaşlar tarafından anlaşılamaması veya net olmaması
3. Çocuğun iletişim kurmak için jest ve mimiklerini ya da babıldamaları kullanmaması
4. Sınırlı göz teması veya sosyal beceri eksikliği
5. Yazılı dil becerilerinin zayıf olması
6. Bilgiyi işlemede güçlük (yazılı veya sözlü olabilir)
7. Hafıza ile ilgili güçlükler

Çocuğunuz yukarıda belirtilen sorunlardan herhangi birini gösteriyorsa, çocuk doktorunuzdan dil ve konuşma terapisi için bir yönlendirme almanızı önemle tavsiye ederim.

Büyük olasılıkla bir dil ve konuşma terapistiyle randevu ayarlamak için bir bekleme listesiyle karşılaşacaksınız. Bu süreçte dil ve konuşma becerilerini desteklemek için lütfen Speech Blubs uygulamasını indirin. Bu, çocuğunuzun tekerlemeler, kelime dağarcığı, artikülasyon, sosyal beceriler ve oral motor aktiviteleri üzerinde çalışmasını sağlayacak harika bir ekran süresidir. Çocuğunuzun tanısı ne olursa olsun; bu uygulama konuşmayı öğrenmesine ve geliştirmesine yardımcı olacaktır!