Terapia artykulacyjna: głoska „SZ”

https://www.youtube.com/watch?v=RxaLKZPPEvY&feature=emb_title

Sama fizyczna artykulacja głoski /sz/ może sprawiać dzieciom trudność i prowadzić do błędów w mowie. Najprościej sprawdzić, czy Twoje dziecko potrafi wymówić /sz/, prosząc je, by przyłożyło palec do ust i powiedziało „SZSZSZSZ”, jakby chciało dochować tajemnicy.

Jeśli Twoje dziecko potrafi wymówić głoskę SZ, możecie zacząć ćwiczyć ją w sylabach. Jeśli ma trudność z wyraźnym wymówieniem SZ, nie martw się – my, logopedzi, możemy je tego nauczyć.

Wywoływanie głoski

Głoski SZ można uczyć na kilka sposobów. Możesz zacząć od metody fonetycznego ułożenia narządów mowy, czyli pokazania dziecku, jak ułożyć język, żuchwę, wargi i zęby, by poprawnie wymówić daną głoskę. „Możesz też spróbować wyprowadzić głoskę z innej głoski. Wyprowadzanie polega na wykorzystaniu głoski, którą dziecko już poprawnie wymawia, do nauki głoski, której jeszcze nie potrafi powiedzieć” (mommy speech therapy).

Fonetyczne ułożenie narządów mowy

Kilka prostych kroków, które pomogą nauczyć dziecko, gdzie umieścić język, żuchwę, wargi i zęby, by uzyskać dobre SZ:

1. Poproś dziecko, by lekko rozchyliło wargi
2. Następnie dotknij języka dziecka szpatułką lub jego szczoteczką do zębów tuż za czubkiem języka. Poproś, by dotknęło tą częścią języka podniebienia tuż za „wałeczkiem” (wypukłością za górnymi zębami).
3. Potem poproś dziecko, by lekko obniżyło język. Być może trzeba będzie pomóc mu delikatnie go obniżyć szpatułką lub patyczkiem od lodów.
4. Na koniec niech dziecko utrzyma tę pozycję, zaokrągli i wysunie wargi do przodu i wydmucha powietrze ustami.

Jeśli Twoje dziecko ma odpowiednią sprawność motoryczną aparatu mowy i zdolności poznawcze, by wykonać te polecenia, powinno uzyskać ładne SZ. Jeśli nie, być może trzeba będzie sięgnąć po inne strategie i techniki, by wywołać głoskę SZ.

Pokaż wskazówki wizualne i dźwiękowe z pomocą Speech Blubs

Aplikacja Speech Blubs oferuje wiele aktywności, dzięki którym możesz ćwiczyć konkretne głoski. Gry są zabawne i bardzo wciągające, więc Twoje dziecko nawet nie zauważy, że ćwiczy wymowę!

Aby ćwiczyć głoskę SZ, oto lista sekcji i znajdujących się w nich słów, które możesz przećwiczyć z dzieckiem:

• Dzikie zwierzęta i mini zoo: Fish (ryba).
• Kim będę, gdy dorosnę: Chef (szef kuchni).
• Na kółkach: Ship (statek).

Jak grać w artykulacyjne bingo?

1. Kliknij przycisk poniżej, by pobrać naszą planszę do artykulacyjnego bingo
2. Wydrukuj planszę i daj ją dziecku albo wytnij obrazki i włóż je do woreczka
3. Pozwól dziecku wybrać słowo z planszy lub woreczka
4. Znajdź to słowo w aplikacji Speech Blubs i przećwiczcie je, bawcie się śmiesznymi filtrami i oglądajcie filmy edukacyjne
5. Dziecko wygrywa, gdy przećwiczy trzy obrazki w rzędzie (w poziomie, w pionie lub po skosie) albo całą planszę

Przenoszenie głoski SZ do słów, sylab, zdań i rozmowy

Teraz, gdy Twoje dziecko potrafi wymówić głoskę SZ, wykonaj kroki opisane w naszym artykule o procesie artykulacji, by przenieść ją z izolacji (wymawiania samej głoski) do sylab, słów, zdań, a w końcu do rozmowy.

Zadbaj o to, by ćwiczyć głoskę na początku, w środku i na końcu wyrazów. To, że dziecko opanowało głoskę w jednej pozycji, nie oznacza, że będzie wymawiać ją poprawnie we wszystkich! Błędy artykulacyjne są bardzo prawdopodobne, ale po prostu zamieniaj je w okazję do nauki.

Zapytaj, czy słyszy różnicę między poprawnie a niepoprawnie wymówioną głoską. Następnie poproś, by spróbowało wymówić ją poprawnie we wszystkich pozycjach w wyrazie. Upewnij się też, że problemem nie jest niedosłuch.

Możesz też ćwiczyć głoskę w zdaniu z wymiennym słowem. Takie zdanie pozostaje takie samo, zmienia się w nim tylko jedno słowo.

Na przykład zdanie może brzmieć: „Szoruj _______ szczotką”. Chodzi o to, by przez jedno zdanie „przewinęły się” wszystkie obrazki ze słowami, które ćwiczyliście na poziomie wyrazów. Wyglądałoby to tak: „Szoruj szafę szczotką”. Albo: „Szoruj szynszylę szczotką”.

W tym przykładzie widać, że czasem zdanie będzie miało sens, a czasem nie.

Ważne jest, by dziecko potrafiło zapamiętać zdanie – dzięki temu może samodzielnie wymawiać ćwiczoną głoskę na poziomie zdań, niezależnie od wieku czy umiejętności czytania.

Kolejną zaletą ćwiczenia głoski w zdaniu z wymiennym słowem jest to, że jednocześnie możesz rozwijać język dziecka. Dziecko może powiedzieć: „Nie szoruje się szynszyli szczotką!” albo „To śmieszne”. Wtedy możesz po prostu przytaknąć albo zacząć rozmowę: „A dlaczego nie można szorować szynszyli szczotką?”

Historyjki z SZ

Możesz też pobrać proste historyjki z głoską SZ we wszystkich pozycjach w wyrazach. Każda historyjka ma obrazki, dzięki którym dzieci na każdym poziomie umiejętności czytania mogą samodzielnie ćwiczyć i opowiadać ją własnymi słowami.

Starszym dzieciom pomaga też celowe ćwiczenie głoski SZ podczas czytania na głos wybranej przez siebie książki. Daje to mnóstwo praktyki w skupieniu. Przy odrobinie pomocy Twoje dziecko opanuje ćwiczenia artykulacyjne głoski /sz/!

Jeśli Twoje dziecko ma trudności z innymi głoskami, oto artykuły z pomysłami na ćwiczenia logopedyczne i artykulacyjne:

• Terapia artykulacyjna: kompletny poradnik dla rodziców
• Terapia artykulacyjna głoski B
• Terapia artykulacyjna głoski H
• Terapia artykulacyjna głosek DŻ i CZ
• Terapia artykulacyjna głoski L
• Terapia artykulacyjna seplenienia
• Terapia artykulacyjna głoski M
• Terapia artykulacyjna głoski N
• Terapia artykulacyjna głoski NG
• Terapia artykulacyjna głoski R
• Terapia artykulacyjna głoski S
• Terapia artykulacyjna głosek T i D
• Terapia artykulacyjna głoski W