T ve D Sesleri İçin Artikülasyon Terapisi: Ebeveynler İçin Rehber

https://www.youtube.com/watch?v=hGZ9GwrNWmU

Yazan Stacie Bennett•5 Kas 2026•5 dk.

https://www.youtube.com/watch?v=hGZ9GwrNWmU

Bunun nedeni, bu iki sesin ağızda aynı yerde çıkarılmasıdır. Tek fark ses tellerinin titreşimidir: /t/ ötümsüz, /d/ ise ötümlü bir sestir. Çocuğunuz /t/ sesini çıkarabiliyor ama /d/ sesini çıkaramıyorsa, ona /d/ sesi için “sesini açmasını” öğretmeniz yeterlidir. Durum tam tersiyse, /t/ için sesi fısıldayarak “sesini kapatmasını” öğretebilirsiniz.

Çocuğunuz Dil Ucunu Kaldırabiliyor mu?

İlk olarak bakmanız gereken şey, çocuğunuzun dilinin ön kısmını (dil ucunu) ağzının üst kısmına değecek şekilde kaldırıp kaldıramadığıdır. Çocuğunuz dil bağı ile doğduysa, bunu yapması mümkün olmayacaktır.

Dil bağı ameliyatı oldukça basit ve yaygın bir işlemdir; dili ağız tabanına bağlayan küçük deri parçası alınır. Bu işlemden sonra çocuk, dilini doğru konuma ulaşacak şekilde kaldırabilir.

Ancak çoğu çocuk yalnızca dilini nereye koyacağı konusunda kafası karışık durumdadır. Bu yüzden pek çok çocuk /t/ ve /d/ seslerinin yerine, boğazın arka kısmında üretilen /k/ ve /g/ seslerini kullanır.

Çocuğunuza /t/ ve /d/ İçin Dilini Nereye Koyacağını Öğretin

Dil ucunu kaldırmakta bir sorun yoksa, mesele sadece dilin konumudur. Çocuğunuza her ses için dilinin nerede durması gerektiğini gösterin. Bunu aynayla yapabilirsiniz; hem birlikte komik yüz ifadeleri yapabildiğiniz için en eğlenceli, hem de en etkili yöntemdir.

Çocuğunuzun ağzının o bölgesine ulaşmasını sağlamanın bir başka yolu da ön dişlerin arkasındaki diş etini (alveolar sırt) ve dil ucunu küçük bir diş fırçasıyla uyarmak, ardından çocuğa dil ucunu ön dişlerinin arkasına koymasını söylemektir. Dil yerine oturduğunda, tek başına bir /t/ ya da /d/ sesi çıkarmayı denemesini isteyin. Bu şekilde sesler ortaya çıkacaktır.

Çocuğunuza /t/ ve /d/ İçin Dilini Nasıl Kaldıracağını Öğretin

Dili kaldırmak zor geliyorsa, çocuğu denemeye teşvik etmek için küçük bir ödül kullanmayı severim. Dişlerinin hemen arkasına marshmallow ya da fıstık ezmesi gibi şeyler sürerim. Sonra çocuktan yiyeceğin tadına bakmasını isterim. Elbette tadına bakabilmesi için dilini kaldırması gerekir. Bunu bir oyun gibi de yapabilirsiniz.

https://www.youtube.com/watch?v=FeIyJPoY9qo

R sesiyle ilgili bu videoyu izleyin. Aynı prensibi T ve D sesleri de dahil olmak üzere herhangi bir dil konumunu öğretirken uygulayabilirsiniz!

Yiyeceği sürmeden önce çocuğunuzun gözlerini bağlayın. Damağına ne sürdüğünüzü tahmin etmesi gerekiyor. Dil ucu yerine oturduğunda, /t/ ya da /d/ seslerini söylemeyi denemesini isteyin. “Haydi saatin sesini çıkaralım: t-t-t-t-t-t” diyebilirsiniz. Ebeveynlere verdiğim tüm terapi ipuçları ve püf noktaları arasında bu, en başarılı artikülasyon ipuçlarından biridir.

Dil Güçlendirme Egzersizleri

Şu anda bir dil ve konuşma terapistiyle çalışıyorsanız, terapist terapiye başlamadan önce bir oral motor değerlendirme yapacaktır. Bu değerlendirmede ağız içindeki ve çevresindeki tüm yapılar incelenir. Zayıf bir bölge varsa, o bölgeyi güçlendirmek için evde yapmanız gereken egzersizler verecektir.

Dil kasını güçlendirmenin bir yolu, çocuğun dil ucuyla alveolar sırta küçük bir mısır gevreği ya da renkli bir şekerleme tutturmasıdır. Siz 10'a kadar sayarken onu orada tutmasını, sonra da yiyebileceğini söyleyerek bir oyun oynayın. Bu yöntem genellikle 4 yaş ve üzerindeki çocuklarda iyi sonuç verir. Daha küçük çocuklarla da yapabilirsiniz; yalnızca boğazına kaçabilecek bir şey kullanmadığınızdan emin olun.

Hecelere Geçiş

Çocuğunuz /t/ ya da /d/ sesini tek başına çıkarabildiğinde, hecelere geçme zamanı gelmiştir. Bunun için çocuğunuzdan seslerin sonuna ünlüler eklemesini isteyin. Örneğin “to, ti, ta, tu, at, it, ot.” Sesi hecenin başında ya da sonunda kullanabilir, /t/ ile /d/ arasında değişiklik yapabilirsiniz.

Kelimelere Geçiş

Çocuğunuz heceleri başarıyla söylüyor ve artık sesleri kelimeler içinde kullanmaya hazır. Aşağıda /d/ ve /t/ sesleri üzerinde çalışırken kullanabileceğiniz, Mommy Speech Therapy'den 6 bağlantı bulunuyor. /t/ ve /d/ sesleriyle başlayan, biten ya da ortasında /t/ veya /d/ geçen kelimelerin resim kartlarını indirin ve evde bunlar üzerinde çalışın. Kartları Tombala ya da XOX gibi bir oyuna dönüştürmenizi öneririm.

Artikülasyon Tombalası Nasıl Oynanır?

Artikülasyon Tombala Kartımızı indirmek için aşağıdaki düğmeyi kullanın
Kartı yazdırıp çocuğunuza verin ya da resimleri kesip bir torbaya koyun
Çocuğunuzun karttan / torbadan bir kelime seçmesine izin verin
Kelimeyi Speech Blubs uygulamasında bulun ve pratik yapın, eğlenceli filtrelerle oynayın ve eğitici videolar izleyin
Çocuğunuz arka arkaya üç resmi (yatay, dikey ya da çapraz) veya kartın tamamını çalıştığında kazanır

Cümlelere Geçiş

Artikülasyon terapisinin tüm aşamalarını neredeyse tamamladınız. Çocuk sesleri kelimelerde tutarlı ve doğru biçimde kullanmaya başladığında, bu kelimeleri cümlelerin içine yerleştirin.

Örneğin /t/ ile başlayan kelimeler için "Ben bir _________ gördüm." cümlesini kullanabilirsiniz.

Boşluğu, çalıştığınız /t/ ile başlayan kelimelerle doldurun: "Ben bir tavşan gördüm" ya da "Ben bir tavuk gördüm." Çocuğunuzun sesi bir konumda öğrenip diğerlerinde henüz öğrenemeyebileceğini unutmamak önemlidir. Kelime başındaki /t/ üzerinde cümle düzeyinde çalışırken, diğer iki konumda hâlâ hece ya da kelime düzeyinde olmanızda hiçbir sakınca yoktur.

Hikâyeler ve Sohbet

Terapinin son aşaması hikâyeler ve sohbettir. Çocuğunuzdan size sesli kitap okumasını, gününü ve neler yaptığını anlatmasını isteyin. Çocuğunuz okuma bilmiyorsa, size anlatması için komik hikâyeler uydurmasını isteyin ve konuşmasının ne kadar anlaşılır olduğuna bakın.

Hikâye anlatırken rahatça konuşabildiğinde, sohbet düzeyine geçebilirsiniz. Bu aşamada çocuğunuz /t/ ve /d/ seslerini kendiliğinden söylemeyi unutursa onu düzeltebilirsiniz.

Her çocuk terapide farklı şekilde ve farklı hızlarda ilerler. Çocuğunuzu başka çocuklarla kıyaslamayın ve sabırlı olun!

Çocuğunuz başka seslerde de zorlanıyorsa, dil ve konuşma terapisi ve artikülasyon etkinlik fikirleri konusunda size yardımcı olabilecek yazılarımız şunlar:

Yazar hakkında

Stacie Bennett

M.S. CCC-SLP, Speech-Language Pathologist

Stacie, 10 yıllık deneyime sahip bir dil ve konuşma terapistidir. New Jersey'deki bir meslek lisesinde tam zamanlı çalışıyor ve kendi özel muayenehanesini yönetiyor. Çocuk dili, artikülasyon ve yürütücü işlev bozuklukları konusunda uzmanlaşmıştır; dil ve konuşma terapisti olmasında, erkek kardeşinin bir iletişim bozukluğuyla verdiği mücadele ilham kaynağı olmuştur.

Tüm yazıları görün →

Tüm yazılara dönün